Dlaczego łupież nawraca? Najczęstsze przyczyny łupieżu

Kłopotliwa choroba, jaką jest łupież, dotyka zarówno kobiety, jak i mężczyzn. Ze wszystkich schorzeń skóry głowy ta jest najczęstsza. Według badań dotyczy nawet połowy dorosłych mieszkańców Ziemi. Jakie są przyczyny łupieżu? Jak go zwalczać? Jak sobie radzić z nawrotami? Wyjaśniamy.

Skąd się bierze łupież i jakie są jego przyczyny?

Istnieje kilka czynników powstawania łupieżu. O jego pojawieniu się decyduje ich współwystępowanie. Są to:

• drożdże lipofilowe z rodzaju Malassezia,
• produkcja łoju w porach skóry,
• indywidualna podatność na tego rodzaju schorzenie.

Wspomniane drożdże występują także na skórze zdrowej, gdzie stanowią ok. 46% flory bakteryjnej. Źródłem składników odżywczych są dla nich lipidy łoju^[i]. Trzeci czynnik, czyli indywidualna podatność na łupież, może mieć kilka przyczyn:

• przerwanie ciągłości naskórka,
• zaburzenia funkcji bariery hydrolipidowej,
• zmiany w składzie sebum powodujące, że liczba drożdży Malassezia zaczyna przyrastać^[ii],
• utrata balansu w mikrobiomie skóry głowy.

Dlaczego łupież nawraca?

Łupieżu stosunkowo łatwo się pozbyć. Istnieje wiele leczniczych szamponów, bazujących na substancjach, które ograniczają aktywność drożdży Malassezia. Do takich substancji należą:

• pirytonian cynku,
• dwusiarczek selenu,
• pirokton olaminy.

Są to substancje przeciwgrzybicze, które działają w połączeniu ze składnikami o charakterze keratolitycznym (rozpuszczającym keratynę), takimi jak siarka i kwas salicylowy. Dzięki temu z jednej strony łatwiej pozbyć się martwego naskórka i oczyścić włosy z jego resztek, a z drugiej – te dwa składniki mają działanie przeciwłojotokowe, więc pomagają regulować wydzielanie sebum, a także antybakteryjne.

Przy bardzo uporczywym łupieżu lekarz dermatolog może zalecić działające przeciwzapalnie kortykosteroidy.

Skoro tak łatwo się go pozbyć, to dlaczego łupież powraca? Jeśli skóra i organizm są zdrowe, łupież raz wyleczony nie powinien wrócić. Gdy jednak nawraca, przyczyną może być nieodpowiednia pielęgnacja, niezdrowy styl życia albo całkiem inna choroba, której towarzyszy łupież.

Nawracający łupież – jak się go pozbyć?

Jeśli łupież nawraca, należy przede wszystkim przyjrzeć się temu, jak wygląda nasza pielęgnacja skóry głowy. Warto pamiętać, że powstawaniu tego schorzenia sprzyjają czynniki, takie jak:

• sucha, przesuszona skóra głowy,
• podrażnienia występujące na głowie,
• łojotok, w tym łojotokowe zapalenie skóry,
• nieprawidłowa higiena.

Gdy wyeliminujemy którąś z tych przyczyn, a łupież nadal powraca, przyjrzyjmy się naszej diecie. Niezdrowa dieta, uboga w składniki odżywcze, wypijanie zbyt małej ilości wody w ciągu dnia również mogą sprzyjać nawrotom tej dolegliwości.

Jeśli odżywiamy się zdrowo, a skóra na naszej głowie (z wyjątkiem istniejącego łupieżu) jest zadbana i zdrowa, trzeba szukać dalej. Warto udać się z tym problemem do specjalisty, trychologa lub lekarza dermatologa. Przyczynami zarówno powstawania, jak i częstych nawrotów łupieżu, mogą być np. zaburzenia hormonalne lub neurologiczne, jak też niektóre choroby, takie jak cukrzyca, wirusowe zapalenie wątroby typu C czy zapalenie trzustki.

Co stosować przy nawracającym łupieżu?

Leczenie nawracającego łupieżu wygląda podobnie jak w przypadku pozbywania się łupieżu, który wystąpił, jednak po leczeniu więcej się nie pojawił. Proces leczenia powinien być jednak wspierany uważnym komponowaniem diety i doborem odpowiedniej pielęgnacji. Gdy już uda nam się wyleczyć łupież, chcąc zapobiec jego nawrotom, sięgnijmy po naturalne kosmetyki, których działanie reguluje wydzielanie sebum, odżywia skórę i nawilża ją, a jednocześnie wzmacnia barierę hydrolipidową.

Jeśli problemem naszej skóry głowy jest nadmierne przetłuszczanie, zadbajmy o to, by podczas mycia dokładnie ją oczyszczać przeznaczonym do tego naturalnym szamponem. Dzięki temu zminimalizujemy ryzyko namnożenia się drożdżaków Malassezia, a tym samym – ryzyko nawrotu łupieżu.

^[i] Turner G. A., Hoptroff M., Harding C. R.: “Stratum corneum dysfunction in dandruff”, International Journal of Cosmetic Science, 2012, 34, 298–306. Źródło: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/j.1468-2494.2012.00723.x (dostęp: 18.03.2023)

^[ii] Zgodnie z badaniami u pacjentów z łupieżem populacja drożdży Malassezia wzrasta do nawet 74%, źródło jw.